034-4608201 contact@rdja.nl

Adviesrecht Ondernemingsraad (OR) geldt bij doorstart na faillissement

4 juni 2017
Ondernemingsraad en adviseren | Ondernemingsraad Reorganisatie Fusie en Overname
ADVIESRECHT DOORSTART NA FAILLISSEMENT

Uitspraak Hoge raad Adviesrecht OR geldt bij doorstart na faillissement

Uw ondernemingsraad wist al geruime tijd dat het niet goed ging met de onderneming en dat er paniek was maar een faillissement blijft hard aankomen. Voor u en uw collega’s. Vervolgens krijgt u te maken met een curator. De curator is aangesteld om te kijken of er nog wat te redden valt om schuldeisers te compenseren. U staat erbij erna kijkt ernaar als ondernemingsraad, tot voor kort dan want er is afgelopen vrijdag een belangrijke uitspraak gedaan door de Hoge Raad inzake de DA.

 

Ondernemingsraad weinig in de pap te brokken?

Bij een doorstart na faillissement hebben de werknemers weinig te zeggen, nagenoeg niets. Terwijl medewerkers vaak tot het laatst ‘hard werken’ om de onderneming te redden. Waar is de OR in deze? Kan hij niets betekenen? En zijn werknemers dan geen partij? Natuurlijk wel. Maar waarom lijkt het er dan op dat de OR dan zo weinig te zeggen heeft bij een eventuele overdracht van activiteiten of bij de doorstart van de onderneming na faillissement? Doen medewerkers er wel toe?

 

Weinig inspraak

Het faillissementsrecht leeft op zeer gespannen voet met het adviesrecht van de ondernemingsraad. De curator is op dat moment de baas van de onderneming en dat geeft hem verregaande bevoegdheden om ondemocratisch op te treden. Het is zijn taak om de belangen van schuldeisers te dienen ten koste van andere, onder wie werknemers. Neemt niet weg dat fatsoenlijke raadpleging zou moeten plaatsvinden.

 

Overnemende partij is aan zet

Bij een doorstart na faillissement heeft de overnemende partij veel invloed op de voorwaarden waarop hij voornemens is de onderneming voort te zetten. Zeker ten aanzien van de medewerker. De overnemende partij bepaalt eigenlijk wie hij wil overnemen en tegen welke condities, lees arbeidsvoorwaarden. Deze condities zijn veelal slechter want de overnemende partij wil niet meteen worden ‘opgezadeld’ met hoge kosten. Meestal zijn ‘oudere’ medewerkers met een lang dienstverband (zie kader McGregor 2016), medewerkers met een ziekteverleden en medewerkers met een ‘grote’ mond de sigaar. Deze krijgen dan meestal geen aanbieding. Het uitzoeken is aan de overnemende partij. Soms is er zelfs sprake van, althans lijkt het erop dat het faillissement een goedkope manier is om van medewerkers af te komen… Maar dat gaat (hopelijk) veranderen.

 

McGregor 2016. Medewerkers boeten voor de jarenlange loyaliteit?

Bij de doorstart in de zomer van 2016 liet men weten dat winkelpersoneel met een lang dienstverband geen nieuw contract werd aangeboden. ‘Helaas hebben we afscheid moeten nemen van 200 mensen vanwege anciënniteit’, zei ceo Joep van Straaten. (BRON: FD 28 juli 2016) De ‘oud’ eigenaren kochten de bedrijf terug na faillissement.

 

Faillissement DA

Anderhalf jaar geleden werd de DA failliet verklaard en werd een curator aangesteld. 350 Medewerkers werden getroffen door het faillissement. Het bedrijf werd razendsnel doorverkocht door de curator. De OR werd pas na het tekenen van de koopovereenkomst geïnformeerd. De OR was de mening toegedaan dat dit veel te laat was en dat de curator advies had moeten vragen aan de OR. Immers de ondernemingsraad verdwijnt niet op het moment van het faillissement. De onderneming blijft bestaan en de ondernemingsraad inclusief zijn rechten.

De OR spande een rechtszaak tegen de curator met als inzet het adviesrecht. De Ondernemingskamer ging daar niet in mee en oordeelde dat er in faillissementssituaties geen sprake kan zijn van adviesrecht.

 

Streep erdoor door de Hoge Raad. Grote stap vooruit voor de OR

Afgelopen vrijdag haalde Nederlands hoogste rechter (de Hoge Raad) een streep door het oordeel van de Ondernemingskamer inzake DA.

Lees hier de uitspraak van de Hoge Raad in zaak DA 2 juni 2017

 

Middels een schriftelijke reactie lieten de vakbonden in het FD van afgelopen zaterdag 3 juni 2017 weten dat het hier gaat om een ‘historische uitspraak’ met verstrekkende gevolgen. Door de uitspraak behoudt de OR een heel belangrijk recht om advies te geven bij een doorstart na faillissement.

 

Adviesrecht ondernemingsraad geldt bij doorstart na faillissement

Op deze wijze kan de OR ook in faillissement invloed uitoefenen ondanks de vaak smalle onderhandelingsmarges. In een faillissementssituatie is haast geboden. Dagen kunnen letterlijk het verschil maken. Er ligt een grote tijdsdruk op het proces en zal een alternatief anders dan de overnemende partij veelal niet makkelijk voorhanden zijn.

 

Waar heeft de OR invloed bij doorstart na faillissement?

Zoals eerder genoemd is haast geboden en is tijdsdruk een succesfactor om het allemaal te laten slagen. Voor alle partijen, ook voor de overnemende partij. Het lijkt er op dat bij toekomstige faillissementen met een doorstart of overdracht van activiteiten de ondernemingsraad met de overnemende partij kan onderhandelen. Deze zullen voornamelijk gaan over de voorwaarden waaronder hun bedrijf wordt voorgezet; arbeidsvoorwaarden, hoeveel medewerkers er nodig zijn en het selectieproces.

Als OR dient u gelijk afspraken te maken met de curator over het proces en de curator met de OR. De curator is immers de bestuurder. Hij dient de OR te informeren en nu dus om advies te vragen.  Er zal onderhandeld moeten worden en dient hij vanaf heden rekening te houden met het adviesrecht van de ondernemingsraad.

 

Verschillen tussen curatoren

Curatoren zijn mensen en ieder heeft zijn eigen stijl. De één heeft intensief contact met de OR en de andere doet het hoognodige en daar blijft het bij. In het geval van V&D werd de ondernemingsraad goed op de hoogte gehouden en werd onder hogedruk zelfs om advies gevraagd. Het kon dus al anders maar nu is het anders: De OR heeft adviesrecht bij doorstart na faillissement.

 

Schakel hulp in

Veel credit in de zaak van de DA gaan uit naar, in eerste plaats de ex-OR leden van de DA, mijn collega Peter Meijer www.petermeijer.nl en de advocaat Peter Lelijveld van Bosch Advocaten www.boschadvocaten.nl. Ondanks deze juridische overwinning is het niet makkelijk om als ondernemingsraad juist op te treden in tijden van een faillissement en luidt het advies: zoek naar adviseurs die al vaker met het faillissement bijltje heeft gehakt.

Wij zijn betrokken geweest bij V&D, de DA, achter de schermen bij MS Mode en op dit moment bij een liquidatie van een stichting om faillissement te voorkomen.

Op de hoogte blijven?

Wilt u niets missen? Ontvang als eerste onze artikelen, praktische tip en ontvang handige gratis downloads.

Rick de Jong

06 51 034 107

Auteur van het artikel

Rick de Jong (1974) is oprichter en eigenaar van RdJ Training & Organisatie Advies. Rick is één van de gespecialiseerde adviseurs en heeft ruim 20 jaar ervaring met het adviseren en trainen van ondernemingsraden. In al die jaren heeft hij honderden ondernemingsraden bijgestaan tijdens advies- en instemmingstrajecten op allerlei terreinen, in vrijwel alle sectoren.

Gaandeweg groeide bij Rick het besef dat hij wel zijn analyses en aanbevelingen aan een OR kan voorleggen, maar dat het uiteindelijk toch van het team – en de lef van het team – afhangt of hiermee ook invloed kan worden uitgeoefend. Vanuit dit besef heeft Rick de trainingen ingericht, praktisch en meteen toepasbaar voor de specifieke situatie waarin de OR zich bevindt.

Met RdJ Training & Organisatie Advies wil hij ondernemingsraden voorzien van meer kennis, vaardigheden en lef, zodat zij hun doelstellingen kunnen realiseren..

Gerelateerde artikelen

De ondernemingsraad op de stoel van de directeur

De ondernemingsraad op de stoel van de directeur

Als ondernemingsraad kunt u in de praktijk alleen invloed uitoefenen binnen de ‘harde’ werkelijkheid van uw directie. Dat wil zeggen: binnen de harde werkelijkheid van economische noodzaak, en van de financiële en organisatorische noodzaak. Om echt iets te bereiken voor uw achterban zult u, als OR op de stoel van zowel het personeel als van directie moeten gaan zitten. U laat anders belangrijke kansen voor uw achterban liggen als u niet tenminste ook door de bril van een directeur naar uw eigen organisatie kijkt. Weet u wat nu zo leuk is? In de praktijk blijkt nogal eens – als u zich in uw organisatie verdiept – dat u van een aantal zaken meer weet dan uw directie! En dat kunt u goed gebruiken om iets te kunnen betekenen voor uw achterban.

Lees meer
Ondernemingsraad wilt u a.u.b. stoppen met positief adviseren…

Ondernemingsraad wilt u a.u.b. stoppen met positief adviseren…

Het adviesrecht is één van de meest wezenlijke bevoegdheden van de OR om invloed uit te oefenen op het beleid en de besluitvorming. De wet beschrijft de adviesprocedure, maar de wet schrijft niet voor hoe het advies van de ondernemingsraad eruit moet zien. Adviseren als ondernemingsraad is een vak apart. Veel ondernemers en OR-en denken dat er positief of negatief geadviseerd moet worden. Dat is niet juist. Positief en negatief adviseren brengt u in een spagaat als ondernemingsraad. Het dwingt u in wezen tot het uitspreken van een totaal oordeel met maar twee keuzes: negatief of positief. De praktijk is anders. Doorgaans begrijpt u dat er ‘iets’ moet gebeuren en kunt u zich voor een deel vinden in de voorstellen van de bestuurder. Maar veelal wilt u ook zaken anders dan de bestuurder. U wilt een advies afgeven dat recht doet aan uw genuanceerde mening.

Lees meer
OR draagt bij aan succes reorganisatie: voorkom fouten!

OR draagt bij aan succes reorganisatie: voorkom fouten!

De inbreng van uw ondernemingsraad bij een voorgenomen reorganisatie is nu belangrijker dan ooit! Wend uw invloed aan om ervoor te zorgen dat de reorganisatie in uw onderneming wél goed verloopt. Zo bespaart u uw achterban een volgende reorganisatie, die ongetwijfeld veel ingrijpender zal zijn. Om u op weg te helpen, behandelen we in dit artikel vijf cruciale fouten die bij reorganisaties worden gemaakt. Ook zullen we aangeven hoe u deze fouten kunt opsporen én wat u hiertegen kunt doen.

Lees meer
X